De volgende stap in de verduurzaming van de STAR – De trein op accubedrijf
Huh, wat zeg je nu? Ja, de STAR verduurzaamt! Uiteraard blijft de stoomtrein gewoon op kolen en water rijden, maar de rest van onze organisatie proberen we zo energiezuinig en duurzaam mogelijk in te richten. De afgelopen maanden is gewerkt aan een nieuwe stap in deze ontwikkeling!
De laatste jaren zijn daar al een aantal grote stappen in gezet, denk bijvoorbeeld aan de 224 zonnepanelen op onze werkplaats (Project STAR Solar 2021), verbeterde isolatie, HR++ ketels, ledverlichting, een elektrische boiler en slimme thermostaten.
Nu is het tijd voor de volgende stap: het vervangen van het dieselaggregaat in de trein voor een slim accupakket. Om de trein onderweg van stroom te voorzien gebruiken we op dit moment nog een dieselaggregaat. Deze moet al voorafgaand aan de rit aangezet worden en draait gedurende de rijdag continu. Hiermee wordt de trein verlicht, worden de kachels aangestuurd en worden de restauratiewagen en horeca-unit tijdens dinerritten van stroom voorzien. Naast het ongewenste lawaai en de stank van deze machine als hij aan het perron staat, is het natuurlijk ook gewoon zonde van de dure diesel die hij verbruikt.
Binnen de werkgroep duurzaamheid is meermaals gebrainstormd hoe we dit anders kunnen organiseren. Via via zijn we uiteindelijk terecht gekomen bij Viqtory, een bedrijf uit Stadskanaal dat gespecialiseerd is in het ontwerpen, bouwen en leveren van accusystemen, afgestemd op specifieke toepassingen. Want een accusysteem in een rijdende trein is natuurlijk niet iets dat elke week gebouwd en verkocht wordt! Een standaardoplossing is er niet.
Na een leuke kennismaking met Tjipke was hij net zo enthousiast over de STAR als wij over hem. De conclusie was dat er zeker mogelijkheden zijn, maar dat we eigenlijk geen idee hadden wat we precies nodig zouden hebben. In de trein staat nu een zware aggregaat en die voldeed altijd, maar wat ons verbruik en onze stroomvraag was? We hadden geen idee… Nou kun je van alles op papier gaan berekenen en inschatten, maar hoe mooi zou het zijn als je gewoon een paar rijdagen een groot accupack in de trein kan zetten en live alles kan meten en monitoren. En dit is precies de kans die we van Viqtory geboden kregen, en die we met beide handen aangegrepen hebben. Eind maart heeft Viqtory een test accupack naar de STAR gebracht die we gezamenlijk hebben ingebouwd in de wagon waar het aggregaat ook altijd stond. Dit accupack had zeker weten een flinke overcapaciteit (45kVA, 86kWh), zodat we op basis van de tests konden bepalen wat we nu eigenlijk nodig hebben.
Daarmee hebben we de eerste dinertrein van 2026, de ritten van de paasdagen en een paar afgehuurde treinen proefgedraaid. Een verscheidenheid aan ritten waarmee een mooie dwarsdoorsnede van onze stroom-behoefte onderweg zichtbaar werd. Dit was een groot succes.
Het geleende accupack is van het merk Victron Energy, en zij leveren ook uitgebreide software om je verbruik te monitoren. Hiermee is de energiebehoefte van de STAR geanalyseerd en in kaart gebracht.
Tijdens de dinertrein, waarbij er gedurende de hele avond een volledige keuken gevoed is, hebben we 31% van de accucapaciteit gebruikt met een piek van ongeveer 10,6kW op het hoogtepunt.
Tijdens de Paasdagen (normale rijdagen voor de STAR) was de piek respectievelijk 2,6kW en 2,3kW op beide dagen, waarbij we 8% en 9% verbruik hadden. Overcapaciteit in het geleende accupack was dus duidelijk aanwezig!
Een bijkomend voordeel van het overstappen op een accu in plaats van een dieselaggregaat is dat dit accupack via onze eigen zonnepanelen van stroom kan worden voorzien. Het STAR Solar project uit 2021 heeft ervoor gezorgd dat we ruimschoots in deze stroombehoefte kunnen voorzien, zodat we de accu met onze eigen zonnestroom kunnen opladen wanneer de trein niet rijdt.
De conclusie: samen met Viqtory hebben we kunnen vaststellen dat de behoefte van de STAR minimaal 19,5kVA en 40kWh is. Op basis daarvan hebben zij gekeken welk systeem het beste bij ons zou passen, en ook geschikt is om in de trein in te bouwen. Op dit moment wordt binnen de STAR onderzocht hoe we de middelen om dit systeem aan te schaffen bij elkaar kunnen krijgen, zodat er definitief een accupack ingebouwd kan worden. Voor nu bedanken we Viqtory enorm voor hun hulp in dit project, binnenkort meer nieuws!
Hieronder vind je nog een paar voorbeelden van de tests die zijn uitgevoerd en hun resultaten:
1e paasdag
2e paasdag
Voorjaarsavondrit met diner verbruik
Voorjaarsavondrit met diner verbruik
